Ĉiun matenon, je la sama horo, mi trovas lin sidanta apud la benko de la centra placo. Li ne havas koluman rimenon, nek nomplaton, sed li posedas la tutan urbon kun la digno de malnova imperiestro. Mi nomas lin Maks—kvankam, sincere dirite, li aspektas kiel iu, kiu preferus pli aristokratan nomon.
Apenaŭ mi sidiĝas kun mia varma kafa pokalo, Maks alproksimiĝas senrapide. Li ne bojas, li ne petegas manĝaĵon per tiuj troigitaj kaj mizeraj okulumoj, kiujn uzas pli junaj hundoj. Li simple metas sian grandan, grizetiĝantan kapon sur mian genuon kaj profunde suspiras.
Tio estas nia signalo. Tiel komenciĝas nia ĉiutaga filozofia debato.
— Bonan matenon, Maks, — mi diras, rigardante la rapidan fluon de homoj, kiuj kuregas al siaj oficejoj. — Rigardu ilin. Ili ĉiuj kredas, ke ili regas la mondon pro siaj horloĝoj kaj poŝtelefonoj.
Maks iomete movas la orelojn. Per siaj profundaj, brunaj okuloj li rigardas la homamason, poste min, kaj fine la liberajn kolombojn, kiuj promenas sur la trotuaro. Lia silenta respondo estas tute clara: “Ili estas sklavoj de siaj propratempaj kaĝoj. Mi, male, posedas ĉi tiun sunradion sur la ŝtono.”
— Vi pravas, — mi respondas al lia muta penso. — Sed kion vi faros, kiam pluvos posttagmeze?
Maks klinas la kapon. Li rigardas la pordon de la loka bakejo, el kie eliras la dolĉa odoro de freŝaj kolbasobulkoj. Li denove rigardas min kun sprita signifo: “Iu ĉiam malfermas pordon. Aŭ iu faligas pecon da pano. La urbo ĉiam nutras tiujn, kiuj scias atendi.”
Mi ridetas kaj dividas kun li malgrandan pecon de mia duonmanĝita biskvito. Li akceptas ĝin per mirinda delikateco, sen mordo, sen hasto. Li trinkas la momenton tiel same kiel li trinkas la matenan mildan aeron.
Dum kelkaj minutoj ni restas en perfekta silento, spektante la grandan homan komedion. Neniu el la preterpasantoj rimarkas, ke ĉi tie, sur ligna benko, okazas la plej profunda filozofia interŝanĝo de la tuta strato.
Kiam la preĝeja sonorilo anoncas la okajn, mi devas leviĝi por labori. Mi karesas lian kapon kaj diras:
— Ĝis la revido, Maks. Dankon pro la konsiloj.
Li starigas sin malrapide, streĉas la malantaŭajn krurojn kaj eligas malgrandan, kontentan bojeton. Li ne sekvas min. Li turnas sin direkte al la parko, kie la suno jam komencas varmiĝi. Li havas siajn proprajn aferojn por solvi, sian propran urbon por kontroli, kaj novajn homojn por instrui pri la arto simple vivi.